Muzeum lat szkolnych Stefana Żeromskiego - Wystawa materiałów biograficznych i literackich z młodzieńczych lat pisarza

EKSPOZYCJA obejmuje lata dziecięce Stefana Żeromskiego w Strawczynie i Ciekotach, naukę szkolną w Kielcach, twórczość Żeromskiego oraz wybrane dziedziny działalności społecznej i narodowej.

Salonik:
Inscenizacja saloniku Żeromskich z dworu w Ciekotach, urządzona została na podstawie pamiątek zachowanych w Nałęczowie oraz opisów przez Stefana Żeromskiego dworków w Dziennikach (1883) i Syzyfowych pracach (1897). Znalazły się tu: sosręb z dworku w Ciekotach, zabytkowe meble, fotografie rodzinne, zegarek ojca i broszka matki pisarza, szable podobne do tych, jakie po przodkach matki Żeromskiego zachowały się w Nałęczowie,. Inscenizację uzupełniają dokumenty i fotografie związane z latami dziecięcymi Stefana Żeromskiego, m. in. metryka urodzenia, a także niedawno odnalezione fotografie: obojga rodziców Żeromskiego (z nieznanym wizerunkiem matki) oraz fotografia dworku w Ciekotach (1936). Historię rodu Żeromskich obrazuje Drzewo genealogiczne rodu Żeromskich oraz herby rodowe rodziców pisarza (ojca Jelita i matki Róża - Poraj).

Powstanie Styczniowe 1863 r.
Ważny dla rodziny Żeromskich i obecny na kartach utworów pisarza problem Powstania Styczniowego: Rozdzióbią nas kruki, wrony (1895), Echa leśne (1905) i Wierna rzeka (1912/1913) dokumentują na wystawie liczne pamiątki z epoki: heliograwiury Artura Grottgera Lithuania
(1864 - 1866), obrazy nieznanych autorów z II poł. XIX w.: Portret poety powstańczego Felicjana Falęckiego i Ranny powstaniec, obraz Andrzeja Olesia Ksiadz Ściegienny przemawiający do chłopów (1948), historyczne stemple, medale, broń oraz tablica żeliwna upamiętniająca uwłaszczenie chłopów przez cara Aleksandra II (1864)

Szkoła carska:
W kwartale szkolnym prezentujemy inscenizację klasy Gimnazjum Rządowego w Kielcach: katedrę nauczyciela, ławki, Godło Rosji, zegar, zabytkową mapę Zaboru Rosyjskiego, fotografie nauczycieli (Antoniego Gustawa Bema i Tomasza Siemiradzkiego) i kolegów szkolnych Stefana Żeromskiego (Jana Wacława Achajskiego, Jana Strożeckirgo i Edwarda Łuszczkiewicza), liczne eksponaty z planu filmowego Syzyfowych prac (deki, dyscyplina, dziennik lekcyjny, liczydło, dzwonek szkolny, zeszyty, pióra i kałamarze), a także mundur uczniowski Męskiego Gimnazjum Rządowego w Kielcach oraz dokumenty związane z latami nauki Stefana Żeromskiego w Kielcach (kartka z dziennika lekcyjnego, świadectwa z klasy III i klasy VIII, tableau maturalne i inne). Obok popiersia Stefana Żeromskiego w mundurze ucznia (Olga Jasińska, 1964) pokazujemy również podobizny jego trzech młodzieńczych sympatii: Ludwiki Dunin – Borkowskiej (fot.), Heleny Skierskiej (rys. Szymon Kobyliński 1982, fragment cyklu ilustracji do Syzyfowych prac) i Heleny Radziszewskiej (Edward Błyskasz, 1977/78).

Stancja:
Okres nauki Stefana Żeromskiego w Kielcach dopełnia inscenizacja stancji uczniowskiej, wzorowana na opisie stancji w Syzyfowych pracach, gdzie znalazły się: łóżko metalowe z gałkami, półka wiklinową na książki, kuferek wiklinowy, ceramiczne naczynia toaletowe, a także fotografie trzech budynków kieleckich stancji ucznia Stefana, rysunki Moniki Żeromskiej do Syzyfowych prac, obraz Stanisława Charzyńskiego Stancja uczniowska (1922), dokumenty, tableau trzech roczników Gimnazjum Rządowego w Kielcach (lata 70-te XIX w., 1897 r. i 1913/ 1914 r. oraz listy i wycinki prasowe.

Twórczość pisarska, działalność społeczna i korespondencja.
Rękopisy utworów Stefana Żeromskiego, listy do wybitnych osobistości ówczesnej kultury, obywateli Kielc i rodziny dokumentują działalność Stefana Żeromskiego. Materiał rękopiśmienny uzupełniają cenne pierwsze wydania dzieł pisarza, a także ich liczne naukowe opracowania. Z ważną, a zarazem mało znaną działalnością społeczną i narodową Stefana Żeromskiego można zapoznać się na podstawie dokumentów i fotografii: z Nałęczowa (praca w Zarządzie Towarzystwa „Światło”) i Zakopanego (tworzenie księgozbioru Biblioteki Publicznej i reprezentacja wolnej Polski, jako Prezydent Rzeczypospolitej Zakopiańskiej).

Kielecczyzna w utworach Stefana Żeromskiego:

Rodzinna Ziemia Świętokrzyska była wielokrotnie i na różne sposoby opisywana na kartach utworów Stefana Żeromskiego. Na wystawie opisy te towarzyszą artystycznym fotogramom: Radostowej, Puszczy Jodłowej, Karczówki, Wiernej Rzeki, Świętego Krzyża, Świętej Katarzyny, Parku w Kielcach, Strawczyna, Ciekot i Leszczyn.

Wyszukiwarka

Newsletter