Malarstwo i Rzeźba
PARTER
Na parterze znajduje się kilkadziesiąt portretów staropolskich z
XVII-XVIII w., jak również liczne przykłady rodzimego malarstwa
portretowego i pejzażowo-rodzajowego z XIX w., ze szczególnym
uwzględnieniem kolekcji obrazów: Rafała Hadziewicza, Józefa
Szermentowskiego i Władysława Maleckiego.
1. Sala Sarmatów I
Portrety z XVII-XVIII w., m.in. z galerii rodowej Sołtyków-Popielów (z
pałacu w Kurozwękach) i in., np.: Aleksandra Sołtyka stolnika
podolskiego i jego żony Franciszki, Józefa Sołtyka miecznika
sandomierskiego, Pawła Popiela kasztelana małogoskiego i
sandomierskiego - na wizerunkach en pied, nieznanych malarzy cechowych;
Józefy z Dąbskich Kochanowskiej - też całopostaciowy, z paziem (mal.
Baltazar Gołębiowski, 1775).
2. Sala Sarmatów II
Portret trumienny szlachcica herbu Lis, z 1702 r.,6-boczny, namalowany na blasze; patrz też opis rzemiosła artystycznego
3. Sala Sarmatów III
Portrety z XVIII w.: późnobarokowe, rokokowe i wczesno-klasycystyczne,
m.in.: wizerunek królewicza Jakuba Ludwika Sobieskiego, Marii Zofii z
Sieniawskich 2 v. Czartoryskiej, Jerzego Mniszcha, szlachciców: Jana
Sucheckiego - w kontuszu i przedstawicieli rodziny Jaxa-Bąkowskich - w
zbrojach, w tym pary małżeńskiej: Michała stolnika radomskiego i jego
żony Apolonii ze Ślaskich (mal. B. Gołębiowski - Baltazar ?, 1771-1774).
6. Sala Stanisława Augusta
Przewaga portretów klasycystycznych ze schyłku w. XVIII i z pocz. XIX
empirowe, m.in.: króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (obraz w typie
portretów autorstwa Jana Baptysty Lampiego) i Elżbiety Grabowskiej
(mal. Jan Baptysta Lampi, ok. 1790); księcia Józefa Poniatowskiego (ok.
1788, akwarela), Tadeusza Kościuszki (mal. Józef Grassi, 1792) - z
dedykacją od Kościuszki dla W. Dzieduszyckiego na ramie; kanclerza
koronnego Jacka Małachowskiego (mal. Józef Peszka przed 1792, replika
autorska), Karola Stanisława Radziwiłła "Panie Kochanku" (kon. XVIII,
pastel), królewskiego szambelana Joachima Tarnowskiego (mal. Józef
Pitschmann, ok. 1800 ?), Heleny Sierakowskiej (mal. Kazimierz
Wojniakowski, ok. 1800; depozyt Muz. Narodowego w Warszawie).
Odchodzącą "epokę sarmacką" reprezentuje portret szlachcianki Magdaleny
Linowskiej (mal. Józef Faworski, kon. XVIII), natomiast empire - bardzo
okazały "Portret rodziny Borchów" - Anny z Bohomolców Borchowej z
dziećmi: en pied, na tle pejzażu (mal. Józef Peszka, 1806-1807).
7. Sala "Między romantyzmem a neoklasycyzmem"
Studia portretowe: z okresu romantyzmu - Aleksandra Orłowskiego, Piotra
Michałowskiego - tegoż "Paweł Popiel na koniu" (polskie Powstanie
Listopadowe 1831) i Franciszka Pfanhausera - "Portret damy w szalu"
(ok. 1840; nawiązanie do baroku); grupa klasycystycznych dzieł Rafała
Hadziewicza (1803-1886), artysty czynnego w Kielcach od lat 70. XIX w.:
autoportret, portrety osób z rodziny, scena biblijna.
8. Sala Józefa Szermentowskiego (1833-1876)
Malarstwo pejzażowe i pejzażowo-rodzajowe XIX w.: Jana N. Głowackiego z
Krakowa (pejzaż z Tatr polskich, 1838) i Franciszka Kostrzewskiego z
Warszawy (krajobrazy z różnych pór roku, 1850-1867) - jako "preludium"
do malarstwa Józefa Szermentowskiego; następnie Szermentowskiego obrazy
z czasów pobytu w kraju, studiów w Szkole Sztuk Pięknych (SSP) w
Warszawie - m.in. weduty z lat 50. XIX w.: Sandomierza, Chęcin,
Szydłowca i widok klasztoru na górze Święty Krzyż w Górach
Świętokrzyskich; a także obrazy późniejsze powstałe pod wpływem
francuskiej, nowoczesnej szkoły barbizońskiej: "Kępa Puławska" (Paryż
1872), "Droga do wsi" (1872), "Krajobraz nadrzeczny" (Paryż, 1873),
"Kościółek wiejski w Krakowskiem" (Paryż, 1874) i in.Józef
Szermentowski, Droga do wsi (1872 r.)
Wladyslaw Malecki, Pejzaz z kościolkiem wiejskim (1870)9. Sala Władysława A. Maleckiego (1836-1900)
Malarstwo krajobrazowo-rodzajowe i portrety z 2 poł. XIX w. Pejzaże -
to reprezentatywny zestaw obrazów Władysława Maleckiego - czynnego w
kraju (studia: SSP Warszawa) i wiele lat w Bawarii - z motywami
polskimi, np.: weduty Krakowa, Koła; a także prace: Wojciecha Gersona
związanego na stałe z Warszawą (pejzaż z Tatr polskich), Alfreda
Schouppe czynnego w Krakowie i Warszawie (pejzaż z Iłży), Aleksandra
Kotsisa z Krakowa. Sceny rodzajowe autorstwa: A. Kotsisa - w pejzażu i
wewnątrz domu, Józefa Chełmońskiego - żywiołowa scena z wiejskiego
wesela polskiego (1872/1873). Portrety - studia psychologiczne są
pędzla: W. Gersona, Artura Grottgera i Andrzeja Grabowskiego (czynnych
we Lwowie) i także A. Kotsisa. Prezentowany jest również obraz "Widok
wnętrza katedry św. Jana w Warszawie" (mal. Antoni Dąbrowski, 1856) - z
dedykacją na odwrocie dla kieleckiego kolekcjonera sztuki Tomasza
Zielińskiego (depozyt Muzeum Narodowego w Warszawie).
(Uwaga: obrazy W. Maleckiego i J. Chełmońskiego są również w salach następnych, piętro).